تاریخچه سازمان
 

در نخستين سازمان ارتش ، شعبه اي بنام « جديــد گــيري » يــا «سربـازگيري» تاسيس شد و در سال 1301 شمسي موقتاً مقرراتي هم بر اساس ضوابط قبلي براي سربازگيري وضع و به تصويب مجلس شـوراي ملـي رسيد تا قانون كامل تري موافق مقتضيات اوضاع و احوا ل زمان تهيه گردد .

در سال 1304 شمسي اداره اي به نام « اداره كل احصائيه و سجل احوال » تشكيل شد .

قانوني هم براي تعيين جمعيت حقيقي كشور و ثبت احوال آنها وضع و قانـــون خدمت اجباري نيـــز از تصويب مجلس گذشت و شعبه «سربازگيري » نيز از 28 بـهمن 1304 شمســـي به «دايره نـظام اجباري» تبـديل و از ســال 1305تشكيلات دايره مذكور به « اداره نظام اجباري» ارتقا يافت كه از عناصر متشكل اركان حرب بود .

اداره نظام اجباري در 15 خرداد 1307 به «اداره نظام وظيفه عمومي » تغيير نام يافت و از اين پس هر چند زمان گاهي ، تغييراتي در سازمان اداره و افزايش نواحي و حوزه ها روي مي داد به نحوي كه در سال 1313 تعداد نواحي و حوزه هاي مستقل آن مطابق سازمان لشگرهاي 17 گانه به 17 منطقه سربازگيري تبديل شد.

مناطق و نواحي نظام‌وظيفه تا سال 1314 از نظر تشكيلات و امور فني تابع اداره مركزي (اداره نظام وظيفه عمومي) بودند ولي از آن تاريخ به بعد از نظر كادر سازمان جزء پادگانها و از لحاظ كارهاي فني تابع اداره مركزي باقي ماندند.

در سال 1335 امور سربازگيري از ارتش منتزع و به وزارت كشور واگذار شد اما اجراي اين قانون به علت عدم آمادگي وزارت كشور تامهرماه 1341 به تعويق افتاد و سرانجام از تاريخ 29 اسفند 1343 امور نظام‌وظيفه به ژاندارمري كل كشور محول گرديد و در سال بعد هم لايحه قانوني انتقال افسران و درجه‌داران و اموال نظام‌وظيفه به وزارت كشور (ژاندارمري كشور) به تصويب مجلسين شورا و سنا رسيد (30/10/1344) و از اين تاريخ به بعد اداره كل مركزي به نام (اداره وظيفه عمومي) خوانده شد.

پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران اداره نظام وظيفه زير نظر ژاندارمري به فعاليت خود ادامه داد.سرانجام، قانون ادغام نيروهاي انتظامي شامل شهرباني، ژاندارمري، كميته انقلاب اسلامي و پليس قضايي در 27 تيرماه 1369 از تصويب مجلس شوراي اسلامي گذشت و در 2 مرداد 1369 به تصويب و تنفيذ شوراي نگهبان رسيد. پس از گذشت شش ماه، ادغام نيروهاي انتظامي سابق آغاز شد و نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران، در دوازدهم فروردين سال 1370، در پي تاييد مقام معظم رهبري فرمانده كل قوا، به منصه ظهور رسيد. نيروي انتظامي كه به اختصار، ناجا ناميده مي‏شود و اداره وظيفه عمومي زير نظر نيروي انتظامي به فعاليت خود ادامه داد.

لازم به ذکر است اداره کل وظیفه عمومی در دهه 70 به معاونت تبدیل شد و در دهه 80 از معاونت وظیفه عمومی به سازمان وظیفه عمومی ارتقاء یافت .