مفاد قانون
 





معافیت ایثارگران



ضوابط و مقررات عمومی مربوط به ماده 45 قانون
1 -

با توجه به این که معافیت های ذکر شده در ماده 45 قانون به عنوان امتیاز در نظر گرفته شده و در قالب معافیت کفالت قرار نمی گیرند لذا غیبت مشمولان مانع بهره مندی ازامتیازات متعلقه نمی باشد.

تبصره:

متولدین 72 و ماقبل که فاقد غیبت هستند، می توانند از کسرخدمت ایثارگری استفاده کنند.

2 -

مشمولانی که در حین خدمت مرتکب فرار شده و در شمول معافیت ایثارگران قرار داشته باشند باید ابتدا به یگان خدمتی مراجعه و با ارائه گواهی اشتغال به خدمت به درخواست آنان رسیدگی می گردد.

3 -

مشمولانی که در حین آموزش در شمول معافیت قرار گیرند پس از اتمام آموزش از خدمت ترخیص خواهند شد .

تبصره:

مشمولانی که دوره آموزشی نظامی را به اتمام رسانده یا دارای برگ کفایت آموزش بسیج می باشند نیازی به ارائه تعهد ندارند.



معافیت فرزندان شهدا و جاویدالاثران
1 -

کلیه فرزندان شهدا و جاویدالاثران که به سن مشمولیت می رسند از خدمت دوره ضرورت معاف می باشند.

2 -

چنانچه در گذشته فرزندی از ایثارگران ذکر شده معافیت خود را به سبب استفاده فرزند دیگر یا برادر شهید یا جاوید الاثر باطل کرده باشد ،مشروط بر آنکه در حال حاضر دارای کارت معافیت دیگری نباشند، می تواند از معافیت مذکور بهره مند گردد.

3 -

تا زماني كه بنياد شهيد و امور ايثارگران استمرار جاويدالاثري رزمندگان را تاييد مي‌نمايند بهره‌مندي فرزندان آنان از اين معافيت بلامانع است.



معافیت یکی از برادران شهدا، جاویدالاثران،آزادگان و جانبازان فاقد فرزند ذکور
1 -

در صورتی که شهید یا جاویدالاثر فاقد فرزند ذکور باشد با درخواست بنیاد شهید و امور ایثارگران تنها یکی از برادران آنان می تواند از معافیت استفاده نماید.

2 -

آزادگانی که دارای حداقل 24 ماه اسارت بوده و فاقد فرزند پسر باشند می توانند تنها یکی از برادران خود را از خدمت دوره ضرورت معاف نمایند.

3 -

جانبازانی که دارای حداقل 25% جانبازی بوده و فاقد فرزند پسر باشند می توانند تنها یکی از برادران خود را از خدمت دوره ضرورت معاف نمایند.

4 -

چنانچه در گذشته برابر قوانین و مقررات ابلاغی زمان رسیدگی ، به سبب ایثارگری برادر ،برادری از خدمت معاف شده باشد برادر دیگر نمی تواند از این معافیت استفاده نماید.

5 -

در صورت فوت فرد معاف شده ،اشخاص دیگر نمی توانند به همان سبب از خدمت معاف شوند.

6 -

با توجه به تاکید قانون گذار مبنی بر شرط فاقد فرزند ذکور بودن ایثارگر،سن فرزند ذکور ملاک نبوده و وجود فرزند ذکور در سن طفولیت نیز مانع بهره مندی برادر ایثارگر از معافیت می گردد.

7 -

در خانواده ایثارگران فاقد فرزند ذکور حق انتخاب برادر (تنی یا ناتنی) برای استفاده از این معافیت با شخص ایثارگر می باشد و در صورت شهادت یا فوت ایثارگر ،حق تقدم استفاده از این معافیت با برادر تنی است.

8 -

درصورت وجود برادران تني متعدد حق انتخاب با پدر و درصورت فوت او با مادر و در صورت فوت پدر و مادر، انتخاب با توافق برادران و هماهنگي بنياد شهيد صورت خواهد گرفت و درصورت عدم وجود برادر تني ، اولويت استفاده از اين معافيت با برادري است كه با فرد ايثارگر از يك مادر بوده و در صورت تعدد ، توسط مادر انتخاب مي گردد و درصورت فوت مادر ، انتخاب با توافق برادران و هماهنگي بنياد شهيد خواهد بود .

9 -

آن دسته از آزادگاني كه بر اساس مقررات گذشته و به دليل آزادگي كمتر از 36 ماه براي يكي از فرزندان يا برادران خود كسر خدمت اخذ نموده اند با مقررات جديد نمي توانند براي فرزند يا برادر ديگر درخواست معافيت نمايند .آن دسته از آزادگاني كه بر اساس مقررات گذشته و به دليل آزادگي كمتر از 36 ماه براي يكي از فرزندان يا برادران خود كسر خدمت اخذ نموده اند با مقررات جديد نمي توانند براي فرزند يا برادر ديگر درخواست معافيت نمايند .



معافيت فرزندان ايثارگران و نحوه تلفيق امتيازات براي معافيت
1 -

به ازاي هر 24 ماه اسارت آزادگان ، هر 25 درصد جانبازي جانبازان و هر 30 ماه سابقه حضور درجبهه رزمندگان ، يكي از فرزندان آنان از خدمت دوره ضرورت معاف مي گردد .

2 -

استفاده فرزندان ايثارگر از امتيازات متعلقه محدوديت نداشته و متناسب با امتيازات ، فرزندان ايثارگران مي توانند از خدمت دوره ضرورت معاف شوند .

مثال :
فرد ايثارگري كه داراي 60 ماه سابقه حضور در جبهه ، مدت 50 ماه سابقه آزادگي و 60 درصد جانبازي باشد درصورت داشتن فرزندان متعدد ، 6 فرزند وي به شرح زير از خدمت معاف خواهند شد :
الف ) تعداد 2 فرزند به دليل سابقه 60 ماه حضور در جبهه .
ب ) تعداد 2 فرزند به دليل دارا بودن حداقل 48 ماه آزادگي .
پ ) تعداد 2 فرزند به دليل دارا بودن حداقل 50 % جانبازي .

3 -

3- اين معافيت صرفا براي فرزندان ايثارگران در نظر گرفته شده و شامل برادران آنان نمي گردد .

4 -

ايثارگراني كه فرزندان آنان برابر مصوبه مقام معظم فرماندهي كل قوا و يا قانون ماده واحده در سال هاي گذشته و با مقررات زمان رسيدگي ، از معافيت هاي مربوط به ايثارگران ( جانبازان ، آزادگان و رزمندگان ) استفاده نموده اند درصورت دارا بودن سوابق بيشتر از امتيازات استفاده شده ، به شرطي كه باقي مانده هركدام از امتيازات به تنهايي به حد نصاب معافيت برسد مي توانند براي فرزند يا فرزندان ديگر خود تقاضاي معافيت نمايند .

مثال :
رزمنده اي كه داراي 115 ماه سابقه حضور درجبهه مي باشد و براساس ضوابط قبلي 2 فرزند خود را معاف كرده صرفا فرزند سوم به لحاظ مازاد سابقه جبهه از 60 تا 90 از خدمت معاف و براي 25 ماه سابقه باقي مانده حضور درجبهه ، براي فرزند چهارم امتيازي تعلق نمي گيرد .

5 -

آزادگان و جانبازاني كه براساس ضوابط و مقررات گذشته به دليل نداشتن فرزند ذكور يا صغير بودن آن ، برادر آنان از امتياز استفاده كرده و از خدمت معاف شده اند درصورتي كه مدت اسارت و درصد جانبازي آنان به ترتيب بيش از 48 ماه و يا 50% باشد ، حسب مورد يك فرزند يا فرزندان آنان از خدمت دوره ضرورت معاف مي گردد .

مثال :
آزاده اي كه داراي 80 ماه سابقه اسارت بوده است كه به دليل صغير بودن فرزندان ، برادرش از خدمت معاف شده ، به سبب 56 ماه مازاد سابقه اسارت 2 فرزند وي نيز مي توانند از خدمت دوره ضرورت معاف شوند .

6 -

ايثارگراني كه سابقه جبهه ، آزادگي يا جانبازي آنان به تنهايي منجر به معافيت فرزندشان نشود درصورتي كه تجميع اعداد و يا تمامي عوامل مذكور به عدد 30 و بيشتر برسد تنها مي توانند يك فرزند خود را از خدمت دوره ضرورت معاف نمايند .

7 -

آن دسته از ايثارگران نيروهاي مسلح كه درگذشته براساس ضوابط جاري در قالب تلفيق جانبازي و جبهه فرزند يا فرزندان را معاف كرده باشند و سپس درصد جانبازي آنان توسط بنياد شهيد ثبت و تاييد شده باشد ، نمي توانند براي بار دوم و به سبب جانبازي صادره از بنياد شهيد درخواست امتياز نمايند مگر آن دسته از جانبازاني كه درصد جانبازي تاييد شده توسط بنياد شهيد ، بيش از حدنصاب معافيت يك فرزند باشد .

مثال 1 :
رزمنده اي كه با 20% جانبازي نيروهاي مسلح و 45 ماه سابقه حضور درجبهه به صورت تلفيقي 2 فرزند خود را معاف كرده به سبب جانبازي صادره از بنياد شهيد نمي توان براي فرزند سوم وي درخواست معافيت كرد مگر آنكه درصد جانبازي وي توسط بنياد شهيد 50% و بالاتر تعيين گردد .

مثال 2 :
رزمنده اي كه داراي 30 ماه سابقه حضور درجبهه بوده و درسال هاي گذشته به سبب آنكه حد نصاب معافيت فرزند به سبب حضور در جبهه بيش از 30 بوده باسابقه 20 % جانبازي صادره از نيروهاي مسلح يك فرزند خود را درقالب تلفيق معاف كرده است ، چنانچه اين رزمنده از طريق بنياد شهيد و امور ايثارگران به عنوان جانباز 25% معرفي گردد هرچند كه در گذشته از جانبازي به صورت تلفيقي استفاده كرده چون حد نصاب حضور درجبهه وي به 30 ماه كاهش يافته لذا بهره مندي فرزند دوم از معافيت به سبب 25 % جانبازي صادره از بنياد شهيد بلامانع خواهد بود .

8 -

آن دسته از مشمولاني كه والدين آن ها هردو ايثارگر هستند درصورتي كه امتياز ايثارگري آنان به تنهايي به حد نصاب معافيت يك فرزند نرسد استفاده از حاصل جمع امتيازات آنان براي معافيت بلامانع خواهد بود .



معافيت جانباز 10 درصد و بالاتر
1 -

مشموليني كه توسط بنياد شهيد و امور ايثارگران به عنوان جانباز 10 درصد و بالاتر ، تعيين درصد شده باشند در شمول اين معافيت قرار مي گيرند .

2 -

استفاده جانباز از معافيت مورد نظر مانع معافيت فرزند وي از امتياز جانبازي وي نمي گردد .



معافيت فرزند خوانده قانوني جانبازان
1 -

اين معافيت شامل فرزند خوانده جانبازي مي شود كه فاقد فرزند بوده وبنا بر تاييد بنياد شهيد و امور ايثارگران به دليل ضایعات ناشي از جانبازي نمي توانند صاحب فرزند گردند .

2 -

تاييد فرزند خواندگي افراد با مراجع صالح قضايي مي باشد .

3 -

در اين معافيت ميزان درصد جانبازي ملاك نبوده و جانباز با داشتن شرايط لازم و تاييد و درخواست بنياد شهيد و امور ايثارگران مي توانند از امتياز در نظر گرفته شده بهرمند گردند .

4 -

چنانچه جانباز داراي چند فرزند خوانده قانوني باشد صرفا براي يك نفر از آنان مي تواند درخواست بهرمندي از معافيت مذكور را نمايد .



معافيت مشمولاني كه با بانوان جانباز 25 درصد و بالاتر ازدواج كنند
1 -

مشمولاني كه با بانوان جانباز 25 درصد ازدواج نمايند تا مدت 5 سال از تاريخ ثبت عقد از معافيت موقت برخوردار و در صورت استمرار ازدواج پس از پايان 5 سال با تاييد بنياد شهيد و امور ايثارگران از معافيت دائم بهره مند مي شوند .

2 -

معافیت موقت این گونه مشمولان در مقاطع زمانی 30 ماهه صادر و پس از اتمام مهلت داده شده، در صورت تایید استمرار ازدواج از سوی بنیاد شهید و امور ایثارگران از طریق وظیفه عمومی قابل تمدید است.

تبصره 1:

چنانچه از زمان ثبت عقد تا ثبت درخواست در سامانه دو سال و بیشتر سپری شده باشد معافیت موقت تا پایان پنج سال صادر و سپس در صورت تایید استمرار ازدواج از سوی بنیاد شهید و امور ایثارگران معافیت دائم صادر می گردد.

تبصره 2:

در صورتی که بنیاد شهید و امور ایثارگران اطلاع و اطمینان حاصل نماید که ازدواج جانباز منجر به طلاق شده مراتب را به وظیفه عمومی استان اعلام تا نسبت به لغو معافیت موقت همسر وی اقدام لازم صورت پذیرد.

3 -

بانوان جانبازی که در گذشته فرزند یا برادر آنان به سبب جانبازی خواهر معاف شده اند نیز می توانند همسر مشمول خود را با رعایت این مقررات از خدمت دوره ضرورت معاف نمایند.







معافیت مددجویان



ماده 44 مکرر قانون وظیفه عمومی


معافیت یک فرزند مادر فاقد شوهر تحت پوشش کمیته امداد یا بهزیستی:

برخلاف روال گذشته که مادر تحت پوشش كميته يا بهزيستي كه می بایست تنها دو فرزند پسر داشته باشد، اما ديگر تعداد پسران موردي ندارد و مادر اگر حتي بيشتر از دو تا پسر داشته باشد در صورتی که قبلا برادران دیگر از معافیت کفالت مادر استفاده نکرده باشند ،مشمول ميتواند براي معافيت اقدام نمايد.

چنانچه فرزندان واجد شرایط مادر بیش از یک فرزند باشند انتخاب مشمولی که باید معاف شود با مادر خواهد بود.

شرط اصلی در این معافیت فاقد همسربودن مادر به دلیل فوت شوهر یا طلاق از وی می باشد و مادرانی که همسرشان غایب مفقودالاثر شده یا در حبس میباشند در شمول این مقررات قرار نمی گیرند.



معافیت مشمول دارای فرزند معلول:

در این معافیت غیبت مشمول مانع رسیدگی به درخواست وی می باشد(غيبت مشمول اشكال دارد) و فرزند وی(مشمول) باید تحت پوشش بهزیستی قرار داشته باشد.



معافیت تنها پسر خانواده هایی که دارای سه فرزند دختر میباشند:

مشمول می بایست تنها پسر خانواده بوده و فاقد هرگونه برادر بیشتر یا کمتر از 18 سال باشد.(مشمول اصلا نبايد برادر داشته باشد)

وجود برادران غایب مفقودالاثر یا در حبس مانع بهره مندی مشمول از معافیت است.(و به او معافيت تعلق نمي گيرد)

تاهل(ازدواج كرده) یا مطلقه بودن(طلاق گرفته) خواهران مانع معافیت مشمول نمی باشد.(معافيت به او تعلق مي گيرد)

در این معافیت غیبت مشمول مانع رسیدگی به درخواست وی بوده(غيبت مشكل دارد ) ولي در صورت فوت یا معلولیت فرد معاف شده پسر متولد شده دیگر نمی تواند از این معافیت استفاده کند.

در زمان درخواست و رسیدگی به این معافیت حداقل میبایست سه نفر ازخواهران مشمول در قید حیات باشند.

در صورتی که پدر در قید حیات باشد وضعیت جسمانی وی ملاک رسیدگی نبوده و صرفا تحت پوشش بودن وی یا مادر مشمول در کمیته امداد یا بهزیستی شرط اصلی رسیدگی میباشد.(پدر يا مادر حتما بايد تحت پوشش كميته و يا بهزيستي باشند)

استفاده برادر ناتنی از این معافیت در صورتی که خواهران از طریق پدر یا مادر با مشمول دارای رابطه نسبی باشند بلامانع است.(بايد يا از پدر و يا از مادر يكي باشند)



معافیت مشمولانی که با بانوان دارای معلولیت جسمی –حرکتی ازدواج کنند:

مشمولانی که با بانوان معلول ازدواج می کنند از معافیت موقت 5 ساله استفاده و در صورت استمرار ازدواج پس از اتمام5 سال از معافیت دائم برخوردارمی شوند.

تبصره:

در صورتی که مشمول در مدت معافیت موقت به دلیل فوت یا طلاق همسر شرایط معافیت را از دست داده و خود را ظرف مدت 6 ماه از تاریخ وقوع معرفی نکرده باشد غایب محسوب می گردد و برابر مقررات با وی رفتار خواهد شد.


ملاک محاسبه معافیت موقت ، از تاریخ ازدواج(ثبت عقد)بوده و زمان معلولیت دررسیدگی موثر نیست.

مثال:مشمولی که در تاریخ 1385/04/20 با خانم معلول ازدواج کرده باشد چون بیش از 5سال از تاریخ ازدواج سپری شده درخواست کارت معافیت دائم بلامانع خواهد بود(اشكالي ندارد).

چنانچه مشمول از معافیت موقت به سبب معلولیت همسربهره مند شده باشد(معافيت موقت به او تعلق گرفته باشد) و همسر وی(مشمول) بعد از خاتمه 5 سال ازدواجشان، و قبل از صدور کارت فوت نماید(زنش فوت نمايد) درخواست کارت معافیت دائم برای مشمول بلامانع خواهد بود.(كارت معافيت براي مشمول صادر خواهد شد)

در این معافیت غیبت مشمول مانع رسیدگی بوده(مشمول نبايد غيبت داشته باشد) و در صورت فوت یا طلاق فرد معاف شده(در صورت فوت يا طلاق مشمول) و ازدواج مجدد معلول(زن) استفاده همسر جديداز معافیت نیز بلامانع است (اشكالي ندارد).

برای بهره مندی از این معافیت معلول باید تحت پوشش بهزیستی باشد.

با عنایت به اینکه برابر تبصره ماده «1»قانون حمایت جامع از حقوق معلولان ،معلولیت در سه حوزه جسمی،ذهنی و روانی دسته بندی شده است ،منظور از معلولیت جسمی –حرکتی وجود معلولیت در حوزه های جسمی(ارتوپدی،جراحی مغز و اعصاب و ...)بینایی ،شنوایی و گفتاری میباشد و معلولیت های ذهنی و روانی در این نوع معافیت ملاک رسیدگی نخواهد بود.(بيماريهاي ذهني و رواني به تنهايي شامل معافيت نمي شود)

تبصره:

درصورتی که معلولیت به صورت توامان (ترکیبی)بوده و معلولیت ذهنی یا روانی منجر به ایجاد معلولیت جسمی نیز شده باشد رسیدگی به درخواست مشمول با رعایت مقررات مندرج در ابلاغیه فوق الذکر بلامانع است.






معافیت عفو رهبری (بخشودگی سنی)


اين معافيت با توجه به مدرك تحصيلي و سن مشمول به 5 گروه تقسيم مي گردد:
  • زير ديپلم ، ديپلم ، فوق ديپلم ( متولدين تا پايان 1354 )
  • ليسانس ( متولدين تا پايان 1354 )
  • فوق ليسانس ( متولدين تا پايان 1352 )
  • دكتري غيرپزشكي ( متولدين تا پايان 1350 )
  • دكتري پزشكي و دامپزشكي ( متولدين تا پايان 1344 )

تذكر: مشموليني كه بيش از 50 سال از سن آنان سپري شده نيازي به درخواست معافيت ندارند وشناسنامه عكسدار آنان مشروط براينكه تغييرات سني نداشته باشد به منزله روشن بودن وضعيت وظيفه عمومي آنان مي باشد .






قانون جریمه خدمت مشمولان غایب



موضوع بند (ط) تبصره 16 ماده واحده قانون بودجه

ط- به دولت اجازه داده می شود تا کلیه مشمولان خدمت وظیفه عمومی را که بیش از هشت سال غیبت دارند با پرداخت جریمه مدت زمان غیبت ، معاف کند .

دارندگان کارت معافیت موضوع این بند از نامزدی نمایندگی مجلس شورای اسلامی ، عضویت شوراهای اسلامی شهر و روستا و انتصاب در سمت های مدیریتی (سیاسی و اداری ) دستگاه های موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری محروم می باشند .


میزان جریمه مشمولان غایب برای صدور کارت معافیت نظام وظیفه به شرح زیر می باشد:
مدرك تحصيلي پايه ريالي جريمه مشمولين غايب
زيرديپلم 100.000.000 ريال
ديپلم 150.000.000 ريال
فوق ديپلم 200.000.000 ريال
ليسانس 250.000.000 ريال
فوق ليسانس 300.000.000 ريال
دكتراي غيرپزشكي 350.000.000 ريال
دكتراي پزشكي 400.000.000 ريال
پزشكان متخصص و بالاتر 500.000.000 ريال

1- به ازای هر سال غیبت مازاد بر هشت سال ده در صد (10%) به مبالغ جریمه پایه اضافه ومدت غیبت بیش از شش ماه ، یک سال محسوب می شود.

2- برای مشمولان متاهل پنج درصد (5%) وبرای مشمولان دارای فرزند نیز به ازای هر فرزند پنج درصد (5%) از مجموع مبلغ جریمه کسر می شود.